Yağlı boya fırçası, boyanın kıvamlı yapısını ve uzun açık çalışma süresini yönetmek için tasarlanır. Yoğun boyayı tuvale taşıyan ve fırça izini yüzeyde bırakan sert kıl bu nedenle seçimin merkezinde durur. Geleneksel domuz kılı (hog) ve diğer doğal kıllı fırçaların yanında aynı görevi yapay lifle üstlenen sentetik sert kıllı fırçalar da kullanılır.
Yassı, kısa yassı, kedi dili, yuvarlak, yelpaze ve zemin uçlu yağlı boya fırçaları Winsor & Newton, Pebeo, Lefranc Bourgeois, Fanart ve Südor serilerinde gelir. Bir fırçanın tuvalde nasıl bir iz bırakacağını dört etken birlikte belirler: kıl türü, uç biçimi, numara ve sap boyu.
İyi bir yağlı boya fırçası kıvamlı boyayı taşıyacak sertliktedir ve onu yüzeye eşit bırakır. Sert kılın uçları doğal olarak iki ya da üç uca ayrılır; bu çatallı yapı fırçanın daha çok boya tutmasını sağlar. Boyanın kıl gövdesinde kalması da önem taşır. Sapa kadar yüklenen fırçada boya metal bileziğin içine girer ve temizlik zorlaşır, bu yüzden fırça boyaya kılların yarısına kadar batırılır. Winsor & Newton Winton ve Azanta Black kıl fırçalar yağlı boyanın yanında ağır gövdeli akrilik için de tasarlanmıştır. Akrilik fırçasını yağlı boya fırçasından ayıran özellikler Akrilik ve Yağlı Boya Fırçaları Arasındaki Farklar Nelerdir? yazısının konusudur.
Devamını Oku
Domuz Kılı ve Sentetik Sert Kıl
Domuz kılı fırça, yaban domuzu kılından üretilir ve yağlı boyanın geleneksel fırçasıdır. Kılın sertliği boyanın güçlü biçimde taşınmasını sağlar. Sert kıl (domuz) fırça yüksek viskoziteli yağlı boyayı iter, belirgin fırça izi ve doku bırakır; impasto için uygundur. Bloklama, kapatıcı katman, kenar yumuşatma ve renk karışımı da bu fırçaların üstlendiği işlerdir. Winsor & Newton Artists' Hog ve Winton serileri bu gruptadır. Winton fırçalar Winsor & Newton Winton Hog Brush, Azanta Black fırçalar Winsor & Newton Azanta Hog Brush sayfasında bir aradadır. Pebeo 258F yassı ve 258KF kedi dili fırçalar ise doğal kıllıdır. Doğal kıl boyayı gövdesine alır ve yüzeye daha dolgun bırakır, bu yüzden yoğun kıvamda fırça izinin görünür kalması istendiğinde tercih edilir.
Sentetik sert kıl, doğal kılın boya taşıma davranışını yapay lifle karşılar. Winsor & Newton Artists' Sentetik Sert Kıl fırçalar yüksek dayanıklılık ve doğal kıllı fırçalara benzer bir boya taşıma kapasitesi sunar, hem yağlı boyayla hem akrilikle kullanılır. Seri yassı, kısa yassı, kedi dili, yuvarlak ve yelpaze uçlarda gelir ve çoğu uçta No:1'den No:20'ye uzanır. Domuz kılına alternatif arayanlar aynı uç biçimlerini ve geniş numara aralığını bu seride bulabilir. Fanart Academy Seri 258 yassı ve Seri 268 yelpaze sert kıl fırçalar da benzer işleri görür. Serinin tamamı Winsor & Newton Artists' Synthetic Brush sayfasındadır.
Uç Biçimleri: Yassı, Kedi Dili, Yuvarlak, Yelpaze ve Zemin
Yassı uçlu fırça düz kenarıyla geniş ve keskin sınırlı alanlar boyar, yanına çevrildiğinde ince bir çizgi verir. Lefranc Bourgeois Fine yassı fırçalar bu uç biçimini No:24 ve No:30 gibi geniş ölçülerde sunar. Südor 2258 Serisi'nin yassı kılları geniş ve belirgin izler bırakır. Yassı uçlar Düz ve Yassı Uçlu Fırçalar, doğal sert kıllı olanlar Doğal Sert Kıl Düz Fırçalar sayfasında toplanır.
Kedi dili (filbert) uç, yassı gövdeyi yuvarlatılmış bir uçla birleştirir ve geniş leke ile yumuşak kenarlı iz arasında geçiş sağlar. Winsor & Newton Azanta Black kedi dili fırça portre, figür ve doğa resminde yumuşak geçişle keskin hattı aynı fırçada buluşturur. Fırçanın yuvarlak ve düz kenarları geniş alanda düzgün boya uygulamaya da yarar. Bu uçlar Kedi Dili Fırçalar arasındadır.
Yuvarlak uç ince çizgi ve ayrıntı içindir. Azanta Black yuvarlak fırça portrede göz ve dudak gibi küçük ayrıntılarda, doğa resminde hassas hatlarda kullanılır. Yaban domuzu kılı sayesinde ucu yoğun boyayı tutar ve ayrıntıyı net biçimde yüzeye aktarır. Doğal sert kıllı yuvarlaklar Doğal Sert Kıl Yuvarlak Fırçalar sayfasında bir aradadır.
Yelpaze fırça doku çalışmaları için kullanılır; doğa resminde yaprak, çimen ve benzeri organik dokular bu uçla boyanır. Winton, Artists' Hog, Pebeo 113L ve Fanart Academy Seri 268 yelpaze fırçaları Yelpaze Fırçalar arasında yer alır. Zemin fırçası ise boyayı ya da medyumu büyük alanlara uzun, hafifçe üst üste binen hareketlerle yayar. Südor 713 zemin fırçasının geniş yüzü geniş iz, kenarı ince sınır çizgisi bırakır. Pebeo Fırça Seti 16 üç beyaz kıl zemin fırçasını bir araya getirir; diğer seçenekler Zemin Fırçaları sayfasındadır.
Yağlı Boya Fırçası Numaraları
Numara büyüdükçe fırça daha fazla boya taşır ve geniş alan kaplar. Pebeo 258F yassı serisi N:0, N:2, N:4 gibi küçük numaralardan N:24'e kadar çift numaralarla ilerler. Winsor & Newton Winton kısa yassı fırçalar N:1 ile N:20 arasındadır. Aynı numara farklı serilerde aynı ölçüye karşılık gelmez; seçimde numaradan çok fırçanın kendi görseline bakmak daha güvenilirdir.
Numaranın işe etkisini Südor 2258 Serisi açıkça gösterir: N:1 ince ayrıntı, kısa çizgi ve küçük alanlar için, N:6 orta büyüklükte alanlar ve belirgin fırça izleri için uygundur. Zemin fırçalarında ara ölçüler de vardır. Pebeo P105 Serisi N:1, N:1.5, N:2, N:2.5, N:3 ve N:4 olarak gelir. Bu serinin N:2 fırçası dar alanlarda, kenar düzeltmelerinde ve ayrıntı geçişlerinde iş görür, geniş bir zeminde ise vuruş izleri belirgin kalır.
Yeni başlayanlar için sert kıllı bir yassı (8–10), bir kedi dili (6) ve bir yuvarlak (4) fırça temel takımı kurar. Büyük tuval ve doku çalışmasında geniş yassı sert kıl fırçalar tercih edilir.
Uzun Saplı Yağlı Boya Fırçaları
Winton, Artists' Hog, Artists' Sentetik Sert Kıl, Pebeo 258F ve 258KF, Südor 2258 ve Fanart Academy fırçaları uzun saplıdır. Uzun sap, ressamın şövalede ayakta durup tuvale belli bir mesafeden bakmasını sağlar. Kol açılır ve vuruş bilekten değil omuzdan gelir. Lefranc Bourgeois Fine uzun saplı fırçalar da şövaleden geri çekilerek yapılan geniş kol hareketlerini destekler. Kısa sap ise Winsor & Newton Azanta Black kısa saplı kısa yassı fırçalarda ve Lefranc Bourgeois Fine kısa saplı setlerde karşınıza çıkar.
Yağlı Boya Fırça Setleri
Set, birbirini tamamlayan uç ve numaraları tek seferde edinmenin pratik yoludur. Winsor & Newton Winton uzun saplı sert kıl setleri 3'lü ve 5'li seçeneklerde, Azanta Black uzun saplı sert kıl seti ise üç fırçayla gelir. Lefranc Bourgeois Fine sert kıllı setler yağlı boya ve akrilik çalışmalarında kullanılır. Kısa saplı tarafta yuvarlak No:2-6-10 ile yassı No:8-16-24 takımları, uzun saplı tarafta yuvarlak No:2-6-10, yassı No:4-8-12 ve kedi dili No:4-8-12 takımları vardır.
Farklı uçları bir arada isteyenler için Lefranc Bourgeois Fine karışık takımları (No:4-8-4, No:4-14-8 ve 6'lı) geniş zemin ile ince ayrıntı uçlarını aynı kutuda toplar. Lefranc Bourgeois Profesyonel setleri işe göre ayrılır. Ayrıntı Boyama 3'lü setin ince uçları küçük ölçekli ayrıntı ve son rötuşlar içindir. Zemin ve Yassı 2'li, Geniş Yüzey Boyama 3'lü ve Çok Amaçlı 4'lü setler adlarındaki işe göre uç biçimlerini bir araya getirir. Pebeo Fırça Seti 14 dört fırçasıyla ayrıntı, kenar, dolgu ve geniş yüzey görevlerini ayrı fırçalara dağıtır. Farklı uç biçimlerini birleştiren setlerin tamamı Karışık Fırça Setleri sayfasındadır.
Yağlı Boya Fırçası Temizliği
Yağlı boya fırçası, solvent ve yağ ile sürekli temas ettiğinden köklerden temizlik ve doğru saklama uzun ömür için belirleyicidir. Fazla boya bezle alındıktan sonra fırça white spirit ya da fırça temizleyicide çalkalanır ve ılık su ile sabunla yıkanır. Adımlar Kılavuz: Doğru Fırça Temizliği Nasıl Yapılır? yazısında, uygun çözücüler Yağlı Boya Çözücüleri sayfasında yer alır.
İlgili Koleksiyonlar
Sıkça Sorulan Sorular
Yağlı boya fırçası nasıl olmalı?
Yağlı boya fırçası yoğun boyayı taşıyacak sertlikte olmalı ve boyayı yüzeye eşit bırakmalıdır. Bu nedenle çoğunlukla domuz kılı ya da sentetik sert kıl tercih edilir; sert kılın çatallanan uçları daha çok boya tutar. Şövalede çalışılıyorsa uzun saplı fırça tuvale mesafeden bakarak çalışmayı sağlar.
Yağlı boya için hangi fırça kılı kullanılır?
Yağlı boyada geleneksel tercih sert doğal kıl (domuz kılı / hog) fırçalardır; kıvamlı boyayı taşır ve doku bırakır. Pebeo 258F gibi doğal kıllı fırçalar boyayı yüzeye dolgun bırakır, Winsor & Newton Artists' Sentetik Sert Kıl fırçalar ise doğal kıla benzer bir boya taşıma sunar.
Domuz kılı fırça yerine hangi fırça kullanılabilir?
Domuz kılı yerine sentetik sert kıllı fırçalar kullanılabilir. Winsor & Newton Artists' Sentetik Sert Kıl serisi yassı, kısa yassı, kedi dili, yuvarlak ve yelpaze uçlarda gelir ve hem yağlı boyada hem akrilikte çalışır. Fanart Academy sert kıl yassı ve yelpaze fırçalar da aynı amaçla seçilebilir.
Yağlı boya fırçası kaç numara olmalı?
Numara büyüdükçe fırça daha fazla boya taşır ve geniş alan kaplar. Südor 2258 Serisi'nde N:1 ince ayrıntı ve kısa çizgi, N:6 orta büyüklükte alanlar içindir; Lefranc Bourgeois Fine No:24 ve No:30 geniş alanlara yöneliktir. Yeni başlayanlar için sert kıllı bir yassı (8–10), bir kedi dili (6) ve bir yuvarlak (4) fırça temel takımı kurar. Aynı numara farklı serilerde aynı ölçüye karşılık gelmez.
Yağlı boya fırçası nasıl temizlenir?
Fazla boya önce bezle silinir. Fırça white spirit ya da fırça temizleyicide çalkalanır, ardından sıcak değil ılık suyla, su berraklaşana kadar köpürtülerek yıkanır. Kalıp sabuna dairesel hareketlerle bastırmak dipte kalan boyayı çıkarır. Fazla su alınır, bilezik ve sap kurulanır, uç eski formuna getirilir ve fırça kılları yukarı bakacak biçimde kurutulur.
Başlangıç için hangi yağlı boya fırçaları gerekir?
Başlangıç takımı için bir yassı (8–10), bir kedi dili (6) ve bir yuvarlak (4) sert kıl fırça yeterlidir. Doku çalışması için bir yelpaze fırça eklenebilir. Tek tek seçmek yerine Winsor & Newton Winton 3'lü ve 5'li setler ya da Lefranc Bourgeois Fine karışık setler farklı uç biçimlerini bir arada verir.
Yelpaze ve kedi dili fırça ne için kullanılır?
Yelpaze fırça doku çalışmaları için kullanılır; doğa resminde yaprak, çimen ve benzeri organik dokular bu uçla boyanır. Kedi dili (filbert) yuvarlatılmış kenarıyla portre ve organik formlarda yumuşak geçiş verir.