Tekstil ve ipek boyama malzemeleri; kumaşın rengini değiştirmek, desen çizmek ve renkleri sabitlemek için kullanılır. İpekte akışkan ve saydam boyalar yumuşak geçişler sağlar. Kullanacağınız boyayı kumaşın lifine, uygulama tekniğine ve sabitleme yöntemine göre seçin.
Kumaş boyaları geniş alanları renklendirmek, tekstil kalemleri yazı ve ayrıntı çizmek için kullanılabilir. Batik mumu, kontür ve sabitleyici gibi yardımcılar ise seçilen tekniğe göre eklenir.
Devamını Oku
İpek boyama nasıl yapılır?
İpek boyama, ipeğin bir çerçeveye gerilmesi, renk alanlarının gutta ya da mumla sınırlanması, ipek boyasının fırçayla bu alanlara bırakılması ve kuruyan boyanın sabitlenmesiyle yapılır. İnce ve sık dokulu ipek sıvı boyayı hızla emer ve yayar; bu yayılma yumuşak ton geçişleri verir, sınır çizilmezse renkler de istenmeden birbirine karışır. Bir ipek eşarpta sıra şöyle ilerler:
- İpek, apresinden arınması için yıkanıp kurutulur ve ütülenir.
- Kumaş bir çerçeveye gerilir; masaya değmediği için boya alttan emilmez ve yüzeye eşit dağılır.
- Desen hafifçe çizilir ve çizgilerin üzerinden gutta geçilir. Gutta, ipeğin dokusuna işleyerek boyanın geçişini durduran koyu kıvamlı bir kontur maddesidir; çizgi kesintisiz olmalıdır, açıklık kalan yerden boya komşu alana sızar.
- Gutta kuruyunca ipek boyası fırçayla alanın ortasına bırakılır ve konturlara doğru kendiliğinden yayılır. Islak boyanın üstüne ikinci renk sürüldüğünde iki ton yumuşak bir geçişle birleşir.
- Islak boyanın üstüne serpilen iri tuz, boyayı kendine çekerek kuruyunca yıldız ve çiçek benzeri bir doku bırakır.
- Boya kuruduktan sonra uygun yöntemle sabitlenir. Yıkanarak çıkarılabilen rezerv ile kalıcı kontür aynı ürün değildir; kontürün çıkarılıp çıkarılmayacağını kendi kullanım talimatından kontrol edin.
Gutta yerine sıcak mumla da çalışılabilir: Deka Batik Mumu ipekte de rezerv, yani boyanın işlemediği alan oluşturmak için kullanılır ve mumla çizilen çizgi daha dokulu, batiğe yakın bir görünüm verir.
İpek boyası çeşitleri ve sabitleme
İpek için kullanılan boyalar akışkanlık ve sabitleme yöntemiyle ayrılır. Desen ve renk geçişi için ipek boyası, eşarbın tamamını tek renge çevirmek için banyo boyası seçilir.
İpekte kullanılan boyalar ve sabitleme yöntemleri
| Boya |
Nasıl davranır |
Sabitleme |
Uygun iş |
| Deka Silk İpek Boyası |
Su bazlı, renkleri birbiriyle karışır |
Ütü, buhar, mikrodalga ya da fırın |
Gutta ile desen ve renk geçişi |
| Jacquard Green Label Silk |
Transparan ve ince kıvamlı |
Buhar ya da Jacquard Permanent Dyeset Concentrate banyosu |
İpek ve diğer ince kumaşta fırça ya da aplikatörle desen |
| Jacquard Dye-Na-Flow |
Su gibi akar, kumaşı sertleştirmez |
Kuruduktan sonra ütü |
İpek ve karışım kumaşta sulu boya etkisi |
| Deka Serie L Batik Boyası |
Toz, sıcak suda çözülür |
Batik fiksatifiyle |
Batik, daldırma ve mumla rezerv |
| Jacquard Acid Dye |
Toz asit boya |
Sıcak banyoda sirke ya da sitrik asit |
Eşarbın ya da şalın tamamını tek renge boyamak |
Deka Silk İpek Boyası 50ml Azur 47 gibi aynı serideki renkler karıştırılarak ara tonlar hazırlanabilir. Jacquard Green Label Silk 60ml Night Blue saydam bir ipek boyasıdır. Jacquard Dye-Na-Flow 66ml Turquoise ise kumaşta akışkan renk geçişleri oluşturmak için kullanılabilir.
İpek şal kumaş boyasıyla boyanır mı?
Evet, ipek şal kumaş boyasıyla boyanır; şalın tamamı tek renge çevrilecekse asit boya ya da reaktif boya, üzerine desen yapılacaksa ipek boyası kullanılır. İpek bir protein lifidir ve sıcak banyoda sirkeyle çalışan Jacquard Acid Dye ile yoğun renk alır. Fırçayla sürülen koyu kıvamlı kumaş boyası ise ince ipeğin yüzeyinde katman bırakır ve dokuyu bir miktar sertleştirebilir; bu yüzden ipekte akışkan boyalar tercih edilir. Banyo boyalarının lif türüne göre seçimi Kumaş ve Tekstil Boyaları sayfasında tabloyla anlatılır.
Az bilinen iki teknik: güneş baskısı ve cyanotype
Jacquard Solar Fast, güneş ışığında rengi ortaya çıkan bir kumaş boyasıdır. Boyanan kumaşın üstüne yaprak, dantel ya da baskılı bir asetat konur ve parça güneşe bırakılır; ışık alan yerler koyulaşırken örtülü kalan yerler açık kalır ve desen kumaşa geçer. Serideki Thickener boyayı koyulaştırarak şablon ve baskı işine uygun hâle getirir, Solar Fast Wash ise ışık almamış boyayı kumaştan yıkamak için kullanılır.
Benzer bir ışık baskısı da cyanotype, yani mavi baskıdır: ışığa duyarlı kaplama sürülen kumaş ya da kağıt güneşte pozlanınca koyu mavi bir baskı verir. Jacquard Cyanotype Set bu iş için hazırlanmıştır; adımları Cyanotype (Mavi Baskı) Nasıl Yapılır? yazısında anlatılıyor. Kumaş boyamanın genel adımları için Kumaş Boyama Nasıl Yapılır? A'dan Z'ye Tüm İpuçları yazısına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İpek kumaş boyası ile normal kumaş boyası arasındaki fark nedir?
İpek boyası, ince dokuda yayılarak yumuşak geçişler veren akışkan ve transparan bir boyadır; fırçayla sürülen kumaş boyaları ise daha koyu kıvamlıdır ve deseni çizildiği yerde tutar. İpek boyasında renk alanları gutta ya da mumla sınırlanır.
En iyi ipek boyası hangisi?
İpek boyasını istediğiniz etkiye ve uygulayabileceğiniz sabitleme yöntemine göre seçin. Deka Silk ve Jacquard Green Label Silk ile desen ve renk geçişleri, Jacquard Dye-Na-Flow ile sulu boya benzeri etkiler elde edilebilir. İpeği boya banyosunda renklendirmek için Jacquard Acid Dye kullanılabilir.
İlgili Koleksiyonlar
Ayın Rengi %15
Tükendi