Pastel boya, pigmentin bir bağlayıcıyla çubuk ya da kalem formuna getirilmesiyle elde edilen ve fırçasız, doğrudan yüzeye sürülen bir boyadır. Bağlayıcının türü pastelin karakterini belirler. Toz pastelde bağlayıcı en aza indirilir ve renk kağıda pudramsı bir katman olarak geçer. Yağlı pastelde pigment kurumayan bir bağlayıcı ve mumla birleşir, mum pastelde ise mum ağırlıklı yapı rengi daha sert bir çubukta taşır. Pastel kalem aynı pigmenti ahşap gövdeli bir kalemin içine yerleştirir.
Pastelde karıştırma paletten çok kağıdın üzerinde, parmak, stump ya da pastel yayıcıyla yapılır; bu yüzden pastel portreden manzaraya, hızlı eskizden karışık tekniğe kadar renkle doğrudan çizilen çalışmalarda kullanılır. Türlere ayrılmış çeşitler Soft/Toz Pastel, Yağlı Pastel Boya, Wax/Mum Pastel ve Kalem Pastel sayfalarında bir aradadır.
İki tür arasındaki temel fark bağlayıcıdadır ve bu fark çalışma biçimini baştan değiştirir. Toz pastelin bağlayıcısı çok az olduğu için renk hafif baskıyla yüzeye geçer, parmakla kolayca yayılır ve katmanlar kağıdın dokusuna tutunarak birikir. Sonuç yumuşak geçişli, kadifemsi ve mat bir yüzeydir; bitmiş çalışma dokunmaya karşı hassas olduğu için çoğunlukla fiksatifle sabitlenir ya da camlı çerçevede korunur. Fiksatif renkleri bir miktar koyulaştırabildiği için önce küçük bir alanda denenir. Yağlı pastel ise kurumayan bağlayıcısı sayesinde yüzeyde işlenebilir kalır, toz bırakmadan yayılır ve kalın, opak (kapatıcı) katmanlar kurmaya izin verir.
Seçimi çalışmanın yüzeyi ve tekniği belirler. Pastel kağıdı üzerinde katman katman kurulan ince ton geçişlerinde, ışığı arayan portre ve manzaralarda toz pastel öne çıkar. Kağıt, karton, tuval ve ahşap gibi farklı yüzeylerde, kazıma gibi dokulu tekniklerde ya da tozsuz bir çalışma ortamında yağlı pastel daha rahat çalışır. Caran d'Ache Neopastel gibi yağlı pasteller çözücüyle fırçaya alındığında sulu boyaya benzer transparan (saydam) geçişler de verir.
Devamını Oku
Toz Pastelde Pigment Yoğunluğu
Toz pastel; soft pastel, kuru pastel ya da tebeşir pastel adlarıyla da anılır ve kalitesini çubuğun taşıdığı saf pigment oranı belirler. Schmincke Pastel çubukları tebeşir gibi dolgu maddesi katılmadan, en düşük bağlayıcı oranıyla üretilir ve hafif dokunuşla yoğun renk verir. Renkler saf tonun yanında beyazla açılmış kademelerle de gelir; pigment kodu ve ışık haslığı ürün bilgisinde yazılıdır.
Talens Rembrandt Soft Pastel serisinde taşıyıcı en saf kaolin türleridir ve formül pigment yoğunluğunu yüksek tutar. Renk aktarımı yüksek olduğu için aynı yoğunluğa daha az baskıyla ulaşılır, bu da kağıt dokusunun ezilmesini geciktirir. Hollanda'da üretilen 218 renklik seri, kurşun, kadmiyum ve kobalt esaslı pigmentlerin dışında kalan bir paletle hazırlanır. Koh-I-Noor Toison D'Or, Soft ve Extra Soft adlı iki ayrı seriyle karton kutulu setler hâlinde gelir. Mungyo Tam Boy Kuru Pastel ise Gri Renkler, Toprak Renkler ve Charcoal adlı 12'li seçkilerden 72'li ahşap kutuya uzanır. Kalıp (pan) formundaki toz pastel PanPastel Artist Pastels İncelemesi: Özellikleri, Kullanımı ve Neden Bu Kadar Popüler? yazısında incelenir. Tüm çeşitler Soft/Toz Pastel sayfasında bir aradadır.
Kare Kesitli ve Küp Pastel
Kare kesitli (carré) pastel, çizgi ve leke çalışmasını tek çubukta birleştirir. Conte a Paris Carre Pastel çubukları 6 x 6 mm kare kesitli ve 65 mm uzunluğundadır. Köşeler ince çizgiye, yan yüzeyler fon ve geniş pudramsı alanlara geçişi kolaylaştırır; doku, aynı markanın pastel kalemlerine göre biraz daha yumuşaktır. Çekmeceli ve bambu kutulu setler bu formu 18 ve 48 renkte toplar. Bu formdaki çubuklar Dry/Küp Pastel sayfasındadır.
Yağlı Pastel ve Mum Pastel
Sennelier Oil Pastel pigment, saf sentetik bağlayıcı ve nötr pH'lı mineral mum içerir. Pigmentler inert ve kurumayan bir bağlayıcı içinde öğütülür; bu bağlayıcı oksitlenmez, kremsi doku da rengi yüzeye yoğun biçimde aktarmayı ve katmanlamayı kolaylaştırır. Seri, tekil 5 ml çubukların yanında Başlangıç, Landscape ve Universal adlı 12, 24, 48 ve 72'li karton kutu setlerle gelir. Yağlı pastelin tarihçesi Picasso’dan Günümüze Yağlı Pastel Sanatının Efsanesi Sennelier Yağlı Pastel yazısında anlatılır.
Caran d'Ache Neopastel toz yapmaz, kırılmaya dirençlidir ve hem kuru hem çözücüyle ıslak teknikte çalışır; kuru teknikte sıkı baskıyla opak dolgu verir ve 24, 48 ve 96'lı setlerle de gelir. Lefranc Bourgeois Studio Yağlı Pastel 12 ve 24 renkli, Winsor & Newton Oil Pastel ise 15 ve 30 renkli setlerden oluşur. Tüm çeşitler Yağlı Pastel Boya sayfasındadır.
Mum pastel, yağlı pastele göre daha sert ve mum ağırlıklı bir çubuktur. Caran d'Ache Neocolor II Aquarelle suda çözünen bir mum pasteldir: kuru hâlde pastel gibi çalışır, ıslak fırçayla dokunulduğunda sulu boya etkisi veren renk geçişleri oluşturur. Kağıt, karton, ahşap ve kumaş üzerinde kullanılır, tekil renklerin yanında 10, 15, 30 ve 84'lü setleri vardır. Caran d'Ache Neoart 6901 ise mum ve yağ pastel özelliklerini aynı çubukta birleştirir. Mum pastel çeşitleri Wax/Mum Pastel sayfasındadır.
Pastel Kalem ile Ayrıntı
Pastel kalem, pastel çekirdeğini ahşap gövdeyle sarar ve çubuğun ulaşamadığı ince ayrıntıyı çizer. Portrede göz, saç teli ve kontur, manzarada dal ve yaprak gibi küçük alanlar çoğunlukla kalemle bitirilir. Conte a Paris Pastel Pencil kalemlerinde 5 mm çaplı, yoğun pigmentli ve hafif sert bir çekirdek kullanılır; bu yapı ayrıntıyı, taramayı ve kadifemsi yüzeyi birlikte yürütür. Caran d'Ache Pastel Pencil serisinde Chinese White 901, güçlü örtme kapasitesiyle koyu pastel kağıtlarda son vurgu için kullanılır. Aynı serideki Black 009 fiksatifle sabitlendikten sonra üzerine açık renk alan bir alt katman olur. Derwent Pastel Pencil 24, 36, 48 ve 72'li kutularla, Faber-Castell Pitt Pastel Pencils 12, 24, 36 ve 60'lı metal kutularla gelir. Tüm pastel kalemler Kalem Pastel sayfasında toplanır.
Tebeşir ve Tebeşir Markörü
Tebeşir boya araması iki ayrı malzemeyi karşılar: tebeşir pastel diye de anılan toz pastel ve sıvı tebeşir mürekkebiyle kara tahta, cam gibi gözeneksiz yüzeylere yazan tebeşir markörü. Artline Chalk Marker, 2.0 mm uçlu ve kırmızı, beyaz, mavi renkleri olan bir tebeşir markörüdür; çeşitleri Tebeşir sayfasındadır.
Pastel Kağıdı ve Zemin
Pastel, kağıdın dişine tutunarak kalıcı olur; bu yüzden yüzey seçimi sonucu pastelin kendisi kadar belirler. Toz pastel için dokulu pastel kağıdı, kadife yüzey ve zımparalı zemin gibi dişli yüzeyler seçilir. Pastel Kağıtları ve Pastel Boya Blokları bu yüzeyleri tabaka ve blok olarak sunar; Clairefontaine Pastelmat ile Winsor & Newton Tints Pastel Paper farklı yüzey ve renk seçenekleri ekler. Tuval ya da sert karton, bir pastel zeminiyle dişli hâle getirilebilir. Kadife, velur ve kumlu kağıt arasındaki fark Pastel Boya Hangi Kağıda Yapılır? Kadife (Velur) ve Kumlu Pastel Kağıdı Rehberi yazısında karşılaştırılır.
Fiksatif, Silgi ve Yayıcı
Toz pastel katmanında fiksatif, pigmentin dağılmasını azaltmak için kullanılabilir; Conté à Paris Fiksatif 400 ml sprey bu iş için hazırlanmıştır, ne zaman ve nasıl uygulandığı Pastel Boya Neden Dağılır? Fiksatif Nedir, Ne Zaman ve Nasıl Kullanılır? yazısında anlatılır.
Hamur silgi, pastel tozunu sürtmeden kaldırdığı için düzeltme ve ışık açma işinde kullanılır; Winsor & Newton'un orta ve büyük boy hamur silgileri bu iş için seçilebilir. Caran d'Ache Pastel Yayıcı renkleri parmak yerine kontrollü biçimde harmanlar. Caran d'Ache Pastel Kazıyıcı kazıma tekniğine eşlik eder; teknik Pastel Boyada Kazıma (Sgraffito) Tekniği Nedir? Profesyonel Uygulama Rehberi yazısında anlatılır. Yardımcıların tamamı Pastel Boya Yardımcı Malzemeleri ve Pastel Boya Aksesuarları sayfalarındadır.
Hazır Set ile Başlamak
Set, uyumlu bir paletle başlamanın en kısa yoludur. 12 ve 24'lü setler temel renk grubuyla tekniği tanımaya yeter; 36 ve 48'li setler ara tonları da kapsadığı için portre ve manzarada karışım ihtiyacını azaltır. Konuya göre kurulmuş seçkiler de vardır: Talens Rembrandt Soft Pastel'in 30'lu Portre seti ten geçişlerinin gerektirdiği toprak, pembe ve kırmızı ara tonlarını yoğunlaştırır. Set büyüklüklerinin markalara göre karşılaştırması Pastel Boya Setleri sayfasındadır. Pastel terimlerinin kısa açıklamaları A-Z: Pastel Boya Terimleri yazısında, sanatçı kademesindeki malzemeler Profesyoneller için Pastel Boya Malzemeleri yazısında ele alınır.
İlgili Koleksiyonlar
Sıkça Sorulan Sorular
En kaliteli pastel boya hangisi?
Kaliteyi tek bir marka değil, pigment yoğunluğu, dolgu oranı ve ışık haslığı belirler. Schmincke Pastel çubukları tebeşir gibi dolgu maddesi katılmadan, en düşük bağlayıcı oranıyla üretilir ve her rengin ışık haslığı ürün bilgisinde yazılıdır. Toz pastelde Talens Rembrandt yüksek pigment yoğunluğuyla, yağlı pastelde Sennelier kremsi dokusuyla, Caran d'Ache Neopastel ise toz yapmayan ve kırılmaya dirençli yapısıyla sanatçı kademesindedir.
Pastel boya fiyatları neye göre değişir?
Fiyatı pastelin türü, öğrenci ya da sanatçı kademesi, çubuğun boyu ve setteki renk sayısı belirler. Sanatçı kademesindeki pasteller daha yüksek pigment oranı taşıdığı için tekil çubukta da üst fiyat bandındadır. Tam boy ve yarım boy çubuk farkı da fiyata yansır; 12'li bir başlangıç seti ile serinin tamamını toplayan ahşap kutu arasında geniş bir aralık oluşur.
Pastel boya kaç yaşında kullanılır?
Kullanım yaşını ürünün ambalajındaki üretici uyarısı belirler. Küçük yaşta toz yapmayan ve kırılmaya dirençli yağlı ve mum pasteller daha rahat kullanılır. Toz pastel havaya pigment tozu bıraktığı için çocuklarda yetişkin gözetimiyle ve havalandırılan bir ortamda kullanılması daha uygundur.
Pastel boya ne işe yarar?
Pastel boya; portre, manzara, natürmort ve hızlı eskizde renk ve ışığı fırçasız, doğrudan yüzeye çizerek kurmaya yarar. Toz pastel yumuşak geçişler ve kadifemsi yüzeyler, yağlı pastel kalın ve opak katmanlar, pastel kalem ise ince ayrıntı ve kontur için kullanılır. Suda çözünen mum pasteller kuru çizimi sulu boya yıkamasıyla birleştirir.
Toz pastel nedir?
Toz pastel, bağlayıcısı en aza indirilmiş pigmentin çubuk hâline getirilmesiyle üretilen yumuşak bir pasteldir; soft pastel ya da kuru pastel adıyla da anılır. Renk kağıda hafif baskıyla pudramsı bir katman olarak geçer ve parmak ya da pastel yayıcıyla kolayca harmanlanır. Talens Rembrandt serisinde taşıyıcı en saf kaolin türleridir, Schmincke Pastel'de ise bağlayıcı oranı en düşük düzeydedir.
Toz pastel nasıl kullanılır?
Toz pastelde çubuğun ucu çizgi, yan yüzü geniş alan için kullanılır. Hafif baskıyla başlamak kağıdın dişini sonraki katmanlara saklar; baskı arttıkça diş dolduğu için koyu değerler kademeli katmanlarla kurulur. Renkler parmak, stump ya da pastel yayıcıyla harmanlanır ve tamamlanan çalışma fiksatifle sabitlenir; fiksatif renkleri bir miktar koyulaştırabildiği için önce küçük bir alanda denenir.
Toz pastel hangi kağıda yapılır?
Toz pastel; dokulu pastel kağıdı, kadife (velur) yüzey ve zımparalı (kumlu) zemin gibi dişli yüzeylere yapılır, çünkü pigment bu dişe tutunarak kalıcı olur. Pürüzsüz kağıtta diş çabuk dolar ve katman sayısı sınırlı kalır. Tuval ya da sert karton üzerinde çalışmak için yüzey bir pastel zeminiyle dişli hâle getirilebilir.
Yağlı pastel ile mum pastel arasındaki fark nedir?
Yağlı pastelde pigment kurumayan bir bağlayıcı ve mumla birleşir; çubuk yumuşak ve kremsidir, yüzeyde işlenebilir kalır ve katman katman yoğun renk verir. Mum pastel mum ağırlıklı, daha sert bir çubuktur ve daha ince bir iz bırakır. Caran d'Ache Neocolor II Aquarelle gibi suda çözünen mum pasteller ıslak fırçayla sulu boya etkisi veren renk geçişleri oluşturur.
Pastel kalem ne işe yarar?
Pastel kalem, pastel çekirdeğini ahşap gövdeyle sararak çubuk pastelin ulaşamadığı ince ayrıntıyı çizmeye yarar. Portrede göz, saç teli ve kontur, manzarada dal ve yaprak gibi küçük alanlar çoğunlukla pastel kalemle bitirilir. Conté à Paris pastel kalemlerinde 5 mm çaplı, hafif sert bir çekirdek kullanılır; bu yapı tarama ve ayrıntıyı birlikte yürütür.
Tebeşir boya nedir?
Tebeşir boya araması iki malzemeyi karşılar. Birincisi, bağlayıcısı az ve pudramsı yapısı nedeniyle tebeşir pastel diye de anılan toz pasteldir. İkincisi, sıvı tebeşir mürekkebiyle kara tahta ve cam gibi gözeneksiz yüzeylere yazan tebeşir markörüdür; Artline Chalk Marker bu türde 2.0 mm uçlu bir markördür.
Pastel boya seti kaç renkli alınmalı?
Tekniği tanımak için 12 ya da 24'lü bir set temel renk grubunu karşılar. 36 ve 48'li setler ara tonları da kapsadığı için portre ve manzarada karışım ihtiyacını azaltır. Yağlı pastelde Caran d'Ache Neopastel 48'li Set ve Sennelier 48'li Universal seti, toz pastelde Koh-I-Noor Toison D'Or ve Mungyo'nun 48'li kutuları bu kademededir. Belirli bir konu için Rembrandt'ın 30'lu Portre seti gibi konuya göre kurulmuş seçkiler de tercih edilebilir.
Pastel boya neden dağılır, nasıl sabitlenir?
Toz pastel yüzeyde gevşek bir pigment katmanı olarak durduğu için dokunma ve sarsıntıyla dağılabilir. Fiksatif, pigmentin dağılmasını azaltabilir; katmanın rengini ve sonraki pastel uygulamasının tutunmasını da değiştirebildiği için önce denenmelidir. Yağlı ve mum pastel toz bırakmadığı için dağılma sorunu daha azdır; bitmiş çalışmalar yine de camlı çerçevede ya da koruyucu kağıt arasında saklanır.