Koleksiyon: Linol Baskı Malzemeleri

Linol baskı, linolyum tabakanın yüzeyi oyularak hazırlanan ve oyulmadan kalan kabartma yüzeyin boyanıp kağıda aktarıldığı bir yüksek baskı tekniğidir. Oyulan çizgiler ve alanlar kağıtta boyasız kalır, tabakanın yüzeyi ise rengi taşır. Kalıp ayna gibi çalıştığı için baskı, tabakadaki çizimin ters görüntüsü olarak çıkar; yazı ve rakamlar tabakaya tersten çizilir.

Linol baskı için gereken temel malzemeler şunlardır: tabaka, oyma uçları ve sap, su bazlı linol boyası, kauçuk merdane ve baskı medyumları. Art Design linol tabakaları 20x30, 25x35, 35x50 ve 50x70 cm ölçüsünde gelir, Lefranc Bourgeois Linolyum Baskı Tabakası ise 9x12 cm ile küçük denemelere uyar. Oyma için William Mitchell'in Size:2'den Size:10'a uzanan tekli uçlarını, Lefranc Bourgeois'nın dar ve geniş V profilli uçlarını veya Essdee, William Mitchell ve Art Design setlerini seçebilirsiniz. Boya seçenekleri arasında Essdee'nin 300 gr'lık 16 rengi ve Lefranc Bourgeois'nın 250 ml'lik 12 rengi bulunur; Essdee kauçuk merdaneler 50 mm'den 300 mm'ye kadar farklı genişliklerde seçilebilir.

Linol Baskıya Başlamak İçin Gerekenler

İlk baskı için bir tabaka, birkaç oyma ucu ve sapı, tek renk su bazlı boya, bir merdane ve baskı kağıdı yeterlidir. Boyanın merdaneyle açıldığı düz bir cam ya da levha ile kağıdın arkasından bastırmak için tahta bir kaşık bu listeyi tamamlar. Siyah ya da koyu tek bir renk, oymanın ne kadar temiz çıktığını en açık gösteren seçimdir; çok renkli baskıya bu deneyimin üzerine geçilir.

Devamını Oku

Tabaka: Ölçü, Isı ve Ters Çizim

Tabakanın ölçüsü, baskının ölçüsünü ve onunla birlikte merdane genişliğini, kağıt boyutunu belirler. 9x12 cm tabaka ex libris, kartpostal ve oyma uçlarını tanımak için yapılan denemelerde rahat bir başlangıç verir. 20x30 ve 25x35 cm el baskısında sık kullanılan ölçektir; 35x50 ve 50x70 cm ise geniş kompozisyon ve afiş ölçeğindeki işler içindir.

Linolyum soğukta sertleşir, ılık ortamda yumuşar. Tabaka çalışmadan önce bir süre ılık bir yerde bekletildiğinde uç daha az kuvvetle ilerler ve çizgi kenarları daha az kırılır. Tasarım tabakaya kurşun kalemle ya da karbon kağıtla aktarılır; oyulacak alanların hafifçe taranması, hangi yüzeyin boyalı kalacağını oyma sırasında görünür tutar.

Oyma Uçları: V Profil, U Profil ve Sap

V profilli uç keskin, dipte birleşen bir kanal açar; kontur, tarama ve ince ayrıntı bu uçla işlenir. Lefranc Bourgeois Dar V Profilli Oyma Ucu No:1 ince çizgi, Geniş V Profilli Oyma Ucu No:3 daha belirgin çizgi verir ve ikisi de Lefranc Bourgeois Oyma Ucu için Sap'a takılarak kullanılır. U profilli uç yuvarlak dipli, daha geniş bir kanal oyar; arka plandaki büyük alanları boşaltmak ve yumuşak kenarlı çizgiler kurmak için bu profil tercih edilir.

William Mitchell Lino Cutters, Size:2'den Size:10'a kadar numaralanmış tekli uçlardır ve William Mitchell Wooden Lino Cutter Handle No:451 ahşap sapla birlikte çalışır. Tekli uç, sık kullanılan bir ölçü körelip yenilenmesi gerektiğinde işe yarar. Oyma güvenliğinde değişmeyen kural şudur: uç her zaman elden uzağa doğru ilerler ve tabakayı tutan el ucun önünde değil, arkasında durur.

Su Bazlı Linol Boyası

Linol baskı boyası, merdaneyle ince bir film hâlinde açılacak ve kabartma yüzeyden kağıda temiz geçecek kıvamda hazırlanır. Essdee Su Bazlı Linol Boyası 300 gr'lık ambalajda Black, White, Crimson, Prussian Blue, Viridian ve Yellow Ochre dahil 16 renk sunar. Lefranc Bourgeois Linolyum Baskı Boyası 250 ml'lik ambalajda, Black 265, White 001, Night Blue 078 ve Burnt Umber 477 gibi numaralı 12 renkle gelir. Su bazlı olduğu için merdane, plaka ve tabaka baskıdan sonra suyla temizlenir.

Çok renkli linol baskıda iki yol izlenir. Her renk için ayrı tabaka oyulabilir ya da tek tabaka açık renkten koyuya doğru kullanılır: bir renk bütün kopyalara basıldıktan sonra tabaka biraz daha oyulur ve sıradaki renk aynı tabakadan basılır. Bu ikinci yönteme indirgeme baskısı denir; oyulan yüzey geri gelmediği için kopya sayısı ilk renkten önce belirlenir. Su bazlı boya sıcak ve kuru ortamda merdane üzerinde daha çabuk kurur; bu yüzden plakaya her seferinde az miktarda boya konur.

Merdane: Boyayı İnce ve Eşit Açmak

Boya plakaya küçük bir şerit hâlinde konur, Essdee Kauçuk Rulo Merdane ileri geri ve yön değiştirerek gezdirilir. Merdanede ince ve eşit bir boya tabakası hedeflenir; kadifemsi görünüm ve hafif hışırtı bu miktarı ayarlamaya yardımcı olabilir. Fazla boya oyukların kenarına dolar ve ince çizgileri kapatır, az boya ise baskıda benekli alanlar bırakır.

50 ve 75 mm merdane küçük tabakalarda ve tek bir alanı ayrı renge boyarken rahat çalışır. 150 ve 200 mm genişlik orta ölçekli tabakaları az geçişle kaplar; 250 ve 300 mm merdane 35x50 ve 50x70 cm gibi büyük tabakalarda geçiş izi bırakmadan boya açmayı kolaylaştırır. Kauçuk yüzey kullanımdan sonra suyla temizlenir ve asılarak ya da masaya değmeyecek biçimde saklanır; uzun süre tek bir noktasının üzerinde duran merdanede o bölge yassılaşır ve baskıda iz bırakır.

Medyumlar: Kuruma, Saydamlık ve Yüzey

Linol boyasına katılan medyumlar boyanın davranışını işe göre ayarlar. Geciktirici (retarder) kurumayı yavaşlatır ve merdane üzerindeki çalışma süresini uzatır; sıcak bir atölyede ya da büyük bir tabakada boyanın baskı tamamlanmadan kuruma riskini azaltır. Saydamlaştırıcı (extender) medyum rengin örtücülüğünü azaltır, böylece üst üste basılan renkler birbirinin içinden görünür ve indirgeme baskısında katmanlar birlikte okunur. Sedefli ve parlak yüzey veren medyumlar ise baskının ışığı yansıtma biçimini değiştirir.

Baskı: Kaşık, Baren ya da Pres

Boyanan tabakanın üzerine kağıt yerleştirilir ve kağıdın arkasından tahta kaşığın sırtıyla ya da baren adı verilen düz tabanlı el aletiyle küçük daireler çizilerek bastırılır. Kağıt inceyse boyanın geçtiği yerler arkadan gölge gibi okunur. Bir köşe kaldırılıp kontrol edilebilir; kağıdın diğer kenarını sabit tutmak kayma riskini azaltır. Pres, büyük tabakalarda ve kalın kağıtlarda baskı basıncını eşitler.

El baskısında ince ve emici kağıt boyayı daha kolay alır, kalın ve dokulu kağıt daha fazla basınç ister. Baskı kağıtları ve boyaları Baskı, Gravür ve Serigrafi Kağıtları ve Boyaları yazısında ele alınır. Baskılar düz bir yüzeyde ya da asılarak kurutulur; ince katman kısa sürede kurur, kalın basılmış alanlar daha uzun bekler.

İlgili Koleksiyonlar

Sıkça Sorulan Sorular

Linol baskı nedir?

Linol baskı, linolyum tabakanın oyularak hazırlandığı ve oyulmadan kalan yüzeyin boyanıp kağıda aktarıldığı bir yüksek baskı tekniğidir. Oyulan alanlar kağıtta boyasız kalır ve baskı, tabakadaki çizimin ters görüntüsü olarak çıkar.

Linol baskı için hangi malzemeler gerekir?

Linol baskı için linol tabaka, oyma uçları ve sap, su bazlı linol boyası, kauçuk merdane ve baskı kağıdı gerekir. Boyanın açıldığı düz bir cam ya da levha ile kağıdın arkasından bastırmak için tahta kaşık ya da baren bu listeyi tamamlar.

Linol baskı boyası yerine akrilik boya kullanılır mı?

Akrilik boyayla linol baskı yapılabilir, ancak akrilik merdane ve tabaka üzerinde hızlı kuruduğu için boya kağıda geçmeden yapışkanlaşabilir. Su bazlı linol boyası baskı için hazırlandığından merdanede daha uzun açık kalır ve daha düzgün bir boya filmi bırakır. Akrilikle çalışırken küçük tabaka ve hızlı tempo sonucu kolaylaştırır. Merdanede kuruyan akrilik suyla yeniden çözünmez; biriken boya baskıda iz bırakabilir ve zorlayarak temizlemek kauçuk yüzeye zarar verebilir.

Linol baskıda merdane neden gereklidir?

Merdane, boyayı tabakanın kabartma yüzeyine ince ve eşit bir film hâlinde yaymak için gereklidir. Fırçayla sürülen boya oyuklara dolar ve yer yer kalın lekeler bırakır; merdane ise yalnız yüzeye değer ve oyulan çizgileri temiz bırakır.

V ve U profilli oyma ucu arasındaki fark nedir?

V profilli uç keskin kenarlı bir çizgi açar, U profilli uç ise yuvarlak dipli, daha geniş bir kanal oyar. V uç kontur, tarama ve ince ayrıntı için, U uç geniş alanları boşaltmak ve yumuşak kenarlı çizgiler için kullanılır.

Linol baskıya başlarken set mi, tek tek malzeme mi tercih edilir?

Oyma uçlarında set, farklı profilleri deneyip el alışkanlığına uyanı bulmayı kolaylaştırdığı için başlangıçta daha pratiktir. Essdee Linol Kesme 5'li ve 10'lu Set, William Mitchell Linol Cutting Set (5 Uç) ve Art Design Linol Oyma Takımı 5'li bu ihtiyaca karşılık gelir. Tabaka, boya ve merdane ise çalışılacak baskı ölçüsüne göre tek tek seçildiğinde daha isabetli olur.