Raffaello Sanzio

Raffaello Sanzio (1483–1520), Atina Okulu freski ve Meryem tasvirleriyle tanınan İtalyan Yüksek Rönesans ressamı ve mimarıdır; Raffaello Santi, Raphael ya da Rafael adlarıyla da anılır. 1483'te Urbino'da doğdu, 6 Nisan 1520'de 37 yaşında Roma'da öldü.

Babası Giovanni Santi, Urbino Dükü Federico da Montefeltro'nun sarayına bağlı çalışan bir ressam ve şairdi. Raffaello sekiz yaşında annesini, on bir yaşında babasını kaybetti. Gençliğinde Perugia'da Pietro Perugino'nun atölyesinde çalıştığı kabul edilir; ilk eserlerinde Perugino'nun yumuşak ve dengeli üslubu açıkça görülür. 1500'de imzaladığı bir sözleşmede artık usta (magister) olarak anılıyordu.

1504'ten itibaren Floransa'da bulundu; burada Leonardo da Vinci ve Michelangelo'nun eserlerini inceleyerek kompozisyon ve figür anlayışını geliştirdi. 1508'de Papa II. Julius tarafından Roma'ya çağrıldı ve Vatikan Sarayı'ndaki odaların (Stanze) fresklerini üstlendi. Papa X. Leo döneminde, 1514'te Bramante'nin ölümünün ardından Aziz Petrus Bazilikası'nın baş mimarlığına getirildi ve kalabalık bir atölye yönetti. Sistina Şapeli için duvar halılarının kartonlarını hazırladı, antik Roma kalıntılarının korunmasıyla da görevlendirildi. Ölümünden sonra Roma'daki Pantheon'a gömüldü.

Raffaello, Leonardo da Vinci ve Michelangelo ile birlikte Yüksek Rönesans'ın üç büyük ustasından biri sayılır. Dengeli kompozisyonları, berrak renkleri ve sakin ifadeli figürleriyle tanınır.

Erken döneminin en bilinen eseri Meryem'in Evlenmesi (Lo Sposalizio, 1504), Milano'daki Brera Pinakoteki'ndedir. Floransa'da yaptığı Meryem tasvirlerinden Çayırdaki Meryem (Madonna del Prato, 1505–1506) Viyana'daki Kunsthistorisches Museum'da, Saka Kuşlu Meryem (Madonna del Cardellino, yaklaşık 1505–1506) Floransa'daki Uffizi Galerisi'nde, La Belle Jardinière (1507) Paris'teki Louvre Müzesi'ndedir.

Vatikan'daki Stanza della Segnatura'nın freskleri 1509–1511 arasında yapıldı. Atina Okulu, Platon ile Aristoteles'i antik düşünürlerin ortasında gösterir; aynı odadaki Disputa ve Parnassos da bu dönemin eserleridir. Sistina Madonnası (yaklaşık 1512) Dresden'deki Gemäldegalerie Alte Meister'da, Baldassare Castiglione Portresi (yaklaşık 1514–1515) Louvre'da, La Fornarina (1518–1520) Roma'daki Palazzo Barberini'dedir. Ölümünde neredeyse tamamlanmış olan son büyük tablosu Başkalaşım (Trasfigurazione, 1516–1520) Vatikan Pinakoteki'ndedir.

Raphael, Rönesans döneminin önde gelen ressamlarından biridir. Sanatının temelinde ustalıklı perspektif kullanımı ve ayrıntılı figür tasvirleri bulunur. Eserlerinde belirgin bir denge ve uyum vardır; figürler gruplar hâlinde düzenlenir ve kompozisyonlarında hikâye anlatımı ön plandadır. Raphael fresk tekniğinde de ustaydı; Vatikan'daki Stanza della Segnatura'nın freskleri bu ustalığın başlıca örnekleridir. Bu teknikte suyla karıştırılmış pigmentler taze (yaş) sıvaya sürülür; sıva kurudukça renk duvar yüzeyine bağlanır ve resim uzun ömürlü olur.

Raffaello kompozisyonlarını çok sayıda hazırlık çizimiyle kurardı; figür etütlerinde metal uç, mürekkep, siyah tebeşir ve kırmızı tebeşir (sanguine) kullandı. Roma'daki Villa Farnesina'nın Psykhe Lojası için yaptığı kırmızı tebeşir figür çalışmaları bu tekniğin bilinen örnekleri arasındadır. Tablolarını ise çoğunlukla ahşap panel üzerine yağlı boyayla yaptı. Sanguine çizim için geniş tonlarda Conte a Paris Carre Stick Pastel Eskiz Sanguine, ince hatlarda Derwent Drawing Pencil Sanguine kullanılabilir. Ten tonlarına yakın sıcak renkler için Winsor & Newton Artists' yağlı boya serisinden Yellow Ochre Light, Raw Sienna ve Light Red tüpleri denenebilir.