Michelangelo

Michelangelo Buonarroti (1475–1564), Davut heykeli, Pietà ve Sistine Şapeli freskleriyle tanınan, Yüksek Rönesans döneminin İtalyan heykeltıraşı, ressamı, mimarı ve şairidir. Türkçede adı Mikelanjelo diye de yazılır. 6 Mart 1475'te Toskana'daki Caprese köyünde doğdu, ailesi kısa süre sonra Floransa'ya döndü. 18 Şubat 1564'te Roma'da öldü ve Floransa'daki Santa Croce Kilisesi'ne gömüldü.

On üç yaşında Floransa'da ressam Domenico Ghirlandaio'nun atölyesine çırak olarak girdi. Kısa süre sonra Lorenzo de' Medici'nin himayesine geçti; Medici bahçesindeki antik heykelleri inceledi ve sarayın entelektüel ortamında klasik sanatın inceliklerini öğrendi. 1496'da Roma'ya gitti ve burada Pietà'yı yonttu. Floransa'ya döndükten sonra 1501–1504 yılları arasında Davut heykelini tamamladı.

1508'de Papa II. Julius'un isteğiyle Sistine Şapeli'nin tavanını boyamaya başladı ve işi 1512'de bitirdi. Sonraki yıllarda Floransa'da Medici ailesi için şapel ve kütüphane projelerinde çalıştı. 1534'te Roma'ya kalıcı olarak yerleşti ve şapelin sunak duvarına Son Yargı'yı yaptı. 1546'dan itibaren Aziz Petrus Bazilikası'nın baş mimarı olarak kubbenin tasarımını üstlendi; kubbe ölümünden sonra onun tasarımına dayanılarak tamamlandı.

Michelangelo, Leonardo da Vinci ve Raffaello ile birlikte Yüksek Rönesans'ın üç büyük ustasından biri sayılır; geç dönem işleri Maniyerizme giden yolu açmıştır. Resim ve mimaride de başyapıtlar vermesine karşın kendini her şeyden önce heykeltıraş olarak görürdü.

Roma'daki Aziz Petrus Bazilikası'nda bulunan Pietà, ölen İsa'yı kucağında tutan Meryem'i gösterir ve Michelangelo'nun imzasını taşıyan tek eserdir. Floransa'nın simgelerinden olan Davut, tek bir mermer bloktan yontulmuş, dört metreyi aşan bir heykeldir. Özgün heykel 1873'ten beri Floransa'daki Galleria dell'Accademia'da durur; Signoria Meydanı'ndaki ise kopyasıdır.

Vatikan'daki Sistine Şapeli'nin tavanında Yaratılış Kitabı'ndan dokuz sahne, peygamberler ve kahin kadınlar (sibiller) yer alır; Adem'in Yaratılışı bu sahnelerin en tanınanıdır. Aynı şapelin sunak duvarını kaplayan Son Yargı 1536–1541 yılları arasında yapıldı. Roma'daki San Pietro in Vincoli Kilisesi'nde bulunan Musa heykeli ise Papa II. Julius'un mezar anıtı için yontulmuştur.

Michelangelo, Rönesans dönemi sanatının en etkileyici isimlerinden biridir ve kendine özgü stili ile tanınır. Heykel ve resimde insan anatomisine hâkimiyeti, eserlerine gerçekçi ve güçlü bir ifade kazandırır. Michelangelo’nun stili, dramatik pozlar, detaylı kas yapıları ve duygusal derinlik ile karakterizedir. Sanatçı, özellikle Davut ve Pietà heykellerinde insan vücudunun idealize edilmiş güzelliğini ve anatomisini ön plana çıkarır. Sistine Şapeli tavan fresklerinde ise dramatik sahneler ve dinamik kompozisyonlarla Rönesans resim sanatına yön vermiştir. Resimlerinde ışık ve gölgeyle hacim ve derinlik kurar. Antik heykelden aldığı ölçüyü dramatik anlatımla birleştiren üslubu, sonraki kuşak sanatçıları derinden etkilemiştir. Onun çalışmaları, Rönesans heykel ve resim sanatının doruk noktalarını temsil eder.

Michelangelo'nun freskleri buon fresk tekniğiyle yapılmıştır: suyla açılmış pigment, yeni sürülmüş yaş kireç sıvanın üzerine boyanır ve sıva kururken renk duvarın parçası hâline gelir. Sıva yalnızca bir günde boyanabilecek kadar alana sürüldüğü için iş bölüm bölüm ilerler. Figürlerini önce kırmızı tebeşir (sanguine) ve siyah tebeşirle yaptığı anatomi etütleriyle hazırlardı; Sistine tavanı için çizdiği pek çok çalışma bugün müze koleksiyonlarında korunur. Bu çizim dilini denemek için Conté à Paris Sanguine eskiz kalemi ve Conté à Paris Carré Stick Sanguine çubuğu, siyah tebeşire yakın koyu çizgiler için Conté à Paris Pierre Noire 3B, geniş gölge alanları için Conté à Paris Charcoal 2B kömür kalemi kullanılabilir.