Katsushika Hokusai

Katsushika Hokusai (1760–1849), Kanagawa Açıklarında Büyük Dalga ile tanınan, Edo döneminin önde gelen Japon ukiyo-e ressamı ve ahşap baskı tasarımcısıdır. 1760'ta Edo'nun (bugünkü Tokyo) Katsushika bölgesinde, bugün Sumida ilçesinde kalan Honjo'da doğdu ve 1849'da yine Edo'da öldü.

Resme küçük yaşta ilgi duydu. On dört yaşı civarında bir oymacının yanına çırak olarak verildi ve baskı kalıbı oymayı burada öğrendi. 1778'de ukiyo-e ustası Katsukawa Shunshō'nun atölyesine girdi ve Shunrō adıyla kabuki oyuncularını gösteren baskılar yayımladı. Shunshō'nun ölümünden sonra atölyeden ayrıldı; Rinpa okulundan, Çin resminden ve Hollandalı tüccarlar aracılığıyla gelen Batı gravürlerinin perspektif anlayışından yararlandı.

Hayatı boyunca otuzdan fazla takma ad kullandı; Hokusai bunlardan yalnızca biridir. Kitap resimleri, sürimono adı verilen özel baskılar ve ipek üzerine el resimleri üretti. En bilinen manzara serilerini yetmişli yaşlarında tasarladı. Kızı Katsushika Ōi de ressamdı ve son yıllarında onun yanında çalıştı. Geride binlerce çizim, baskı ve resim bıraktı.

Hokusai, Edo'nun kent kültürünü, tiyatroyu ve gündelik hayatı konu alan ukiyo-e geleneği içinde yetişti. Bu geleneğe manzarayı ana konu olarak kazandıran ustaların başında gelir.

En ünlü eseri Kanagawa Açıklarında Büyük Dalga'dır. Kayıklara doğru yükselen dev bir dalgayı ve arkada küçük kalan Fuji Dağı'nı gösteren baskı, 1830'ların başında yayımlanan Fuji Dağı'nın Otuz Altı Manzarası serisinin parçasıdır. Seri başlangıçta otuz altı baskıyla duyuruldu, ardından on baskı eklenerek kırk altıya ulaştı. Ahşap baskı olduğu için çok sayıda nüshası basıldı; bugün New York'taki Metropolitan Sanat Müzesi, Londra'daki British Museum ve Tokyo Ulusal Müzesi gibi koleksiyonlarda örnekleri bulunur. Aynı serideki Güney Rüzgârı, Açık Sabah (Gaifū kaisei) ise Kırmızı Fuji adıyla bilinir.

İlk cildi 1814'te yayımlanan Hokusai Manga, insanları, hayvanları, bitkileri ve gündelik işleri gösteren çizimlerden oluşan bir eskiz kitabı dizisidir; son cildi ölümünden sonra çıkmış ve dizi on beş cilde ulaşmıştır. Fuji Dağı'nın Yüz Manzarası adlı üç ciltlik resimli kitap da geç döneminin önemli işlerindendir.

Hokusai'nin sanatı, doğa, manzara ve gündelik yaşam sahnelerini güçlü bir kompozisyon anlayışıyla birleştirmesiyle tanınır. En belirgin tarzı olan ukiyo-e, yani "yüzen dünyanın resimleri", onun estetik anlayışını şekillendirmiştir. Batı perspektif tekniklerini Japon ahşap baskı geleneğiyle birleştirerek kendine özgü bir görsel dil kurmuştur. Fuji Dağı, dev dalgalar, çiçekler, kuşlar ve mitolojik yaratıklar gibi konuları işlediği eserleri, 19. yüzyılın ikinci yarısında Avrupa'da Japonizm akımına ilham vermiştir. Hokusai’nin stilindeki detaycılık, dinamizm ve doğa sevgisi, çağdaş sanatçılar üzerinde de kalıcı bir etki bırakmıştır.

Hokusai'nin baskıları ressam, oymacı ve baskıcının ortak işiydi: ressam tasarımı çizer, oymacı çizgi kalıbını ve her renk için ayrı bir kalıbı genellikle kiraz ağacından oyar, baskıcı su bazlı pigmentleri kalıba fırçayla sürüp kağıdı baren denen el aletiyle bastırırdı. Büyük Dalga'daki derin mavi, 18. yüzyılın başında Avrupa'da bulunan ve Japonya'ya ithal edilen Prusya mavisidir (Berlin mavisi); serideki mavilerin büyük bölümü bu pigmentle basılmıştır. Bu mavinin bugünkü karşılığı olarak Winsor & Newton Professional Prussian Blue sulu boya kullanılabilir. Baskı denemek için Charbonnel Prussian Blue su bazlı baskı mürekkebi, kalıp oymak için 6'lı ahşap oyma seti, daha kolay kesilen bir yüzey için 25x35 cm linol tabaka ve William Mitchell linol kesici seti kullanılabilir.