Johannes Vermeer

Johannes Vermeer (1632–1675), oda içlerinde gündelik hayatı pencereden süzülen yumuşak ışıkla resmeden, İnci Küpeli Kız ve Sütçü Kadın gibi eserleriyle tanınan Delftli Hollanda Altın Çağı ressamıdır. Ekim 1632'de Hollanda'nın Delft kentinde vaftiz edildi, hayatının büyük bölümünü bu şehirde geçirdi ve Aralık 1675'te yine Delft'te öldü.

Babası Reynier Jansz ipek kumaş dokumacısıydı, aynı zamanda resim ticaretiyle uğraşıyordu; Vermeer babasının ölümünden sonra bu ticareti sürdürdü. 1653'te Catharina Bolnes ile evlendi ve aynı yıl Delft'teki Aziz Luka Loncası'na usta ressam olarak kaydoldu. İlerleyen yıllarda birkaç dönem loncanın yöneticileri arasında yer aldı. Resim eğitimini kimden aldığına dair bir kayıt yoktur; Carel Fabritius'un öğrencisi olduğu ileri sürülse de bu görüş kanıtlanmamıştır.

Yaklaşık yirmi yıllık kariyerinde yavaş çalıştı ve az sayıda tablo üretti; bugün kendisine atfedilen eser sayısı 35 civarındadır. 1672'de Fransa'nın Hollanda'yı işgal etmesiyle sanat piyasası durgunlaştı ve aile borca girdi. Vermeer 43 yaşında öldü ve Delft'teki Eski Kilise'ye (Oude Kerk) gömüldü. Adı ölümünden sonra uzun süre geri planda kaldı; 19. yüzyılda Fransız eleştirmen Théophile Thoré-Bürger'in yazılarıyla yeniden tanındı.

Vermeer, Barok dönemin Hollanda Altın Çağı ressamları arasında yer alır ve Pieter de Hooch ile birlikte Delft'in iç mekân resimleriyle anılır. Tablolarının çoğu küçük boyutludur; mektup okuyan, müzik yapan ya da ev işi gören figürler, genellikle soldaki bir pencereden gelen ışıkla aydınlanan sakin odalarda gösterilir.

En tanınmış eseri İnci Küpeli Kız'dır. Belirli bir kişinin portresinden çok, Hollandacada tronie denen bir yüz çalışması kabul edilen tablo Lahey'deki Mauritshuis'te sergilenir. Aynı müzede, kenti nehrin karşı kıyısından gösteren Delft Görünümü de bulunur. Mutfakta bir kaptan süt döken hizmetçiyi gösteren Sütçü Kadın ise Amsterdam'daki Rijksmuseum'dadır; müzede ayrıca Küçük Sokak ve Mektup Okuyan Mavili Kadın yer alır.

Diğer önemli eserleri arasında Viyana'daki Kunsthistorisches Museum'da bulunan Resim Sanatı ile Paris'teki Louvre'da sergilenen Dantelci Kız sayılabilir. Tarih taşıyan az sayıdaki tablosundan Astronom (1668) Louvre'da, Coğrafyacı (1669) Frankfurt'taki Städel Müzesi'ndedir.

Johannes Vermeer'in sanat stili, 17. yüzyılın Hollanda Barok dönemine tipik bir örnektir. Ressamın eserleri, oda içlerindeki sıradan insanların günlük hayatını konu alır ve özellikle ışık ve renk kullanımı açısından öne çıkar. Vermeer'in resimlerinde sık sık açık pencerelerden gelen doğal ışık kaynakları kullanılır ve bu, eserlerinin gerçekçiliğine ve üç boyutlu hissine katkıda bulunur. Ressamın paleti sınırlıdır; yoğun mavi ve sarıları yumuşak ışıkla dengeler ve bu, eserlerine sakin bir atmosfer verir. Vermeer ayrıntılara ve perspektife büyük önem verdiği için eserleri güçlü bir gerçeklik etkisi taşır. Bazı araştırmacılar onun camera obscura gibi optik bir alet kullandığını düşünür; ancak bu görüş kanıtlanmamıştır.

Vermeer'in paleti dar ama pahalı pigmentlere dayanır. Lapis lazuli taşından elde edilen doğal ultramarin, döneminin en pahalı pigmentlerinden biriydi; Vermeer bu maviyi İnci Küpeli Kız'ın türbanında ve Sütçü Kadın'ın önlüğünde kullandı. Sarı alanlarda kurşun-kalay sarısı, açık tonlarda kurşun beyazı, toprak tonlarında okr paletinin temelini oluşturur. Bu paleti bugün denemek isteyenler için Winsor & Newton Artists' yağlı boya serisinden ultramarinin sentetik karşılığı French Ultramarine, kurşun beyazının kurşunsuz karşılığı Flake White Hue ve toprak sarısı için Yellow Ochre tüpleri kullanılabilir. Kurşun-kalay sarısının bugünkü tüplerde birebir karşılığı olmadığından, açık ve sıcak bir sarı için Naples Yellow, koyu alanlar için Ivory Black kullanılabilir.