Henri Matisse

Henri Matisse (1869–1954), saf ve canlı renkleriyle Fovizm akımının öncüsü olan, son yıllarında guajla boyanmış kağıtları keserek yaptığı kompozisyonlarla tanınan Fransız ressam, heykeltıraş ve baskı sanatçısıdır. 31 Aralık 1869'da Kuzey Fransa'daki Le Cateau-Cambrésis'te doğdu, 3 Kasım 1954'te Nice'te öldü.

Bohain-en-Vermandois'da büyüdü, Paris'te hukuk okudu ve Saint-Quentin'de bir avukatın yanında kâtip olarak çalıştı. 1889'da apandisit ameliyatının ardından dinlenirken annesinin getirdiği bir boya kutusuyla resim yapmaya başladı. 1891'de Paris'e gitti, Académie Julian'da William Bouguereau'nun derslerine katıldı, ardından Gustave Moreau'nun atölyesinde çalıştı ve 1895'te École des Beaux-Arts'a kabul edildi. 1898'de Amélie Parayre ile evlendi.

1905 yazını André Derain ile Akdeniz kıyısındaki Collioure'da geçirdi. Aynı yıl Salon d'Automne'da sergilenen resimleri için eleştirmen Louis Vauxcelles'in kullandığı «fauves» (vahşi hayvanlar) sözü akıma adını verdi. 1917'den sonra zamanının çoğunu Nice'te geçirdi. 1941'de geçirdiği ağır ameliyatın ardından uzun süre şövale başında ayakta çalışamadı ve kesik kağıt (papiers découpés) çalışmalarını ana tekniği hâline getirdi. 1948–1951 arasında Vence'teki Chapelle du Rosaire'in mimari düzenini, vitraylarını ve iç süslemesini tasarladı.

Matisse, Fovizm (Fauvizm) akımının önde gelen ressamıdır. Fovistler rengi nesnenin gerçek renginden bağımsız, saf ve parlak tonlarla kullandı. Akım 1905–1908 arasında kısa sürdü; Matisse ise renk ve düz yüzey üzerine kurduğu dili hayatı boyunca geliştirdi.

1905 tarihli Şapkalı Kadın, San Francisco Modern Sanat Müzesi'ndedir. Yaşama Sevinci (1905–1906) Philadelphia'daki Barnes Vakfı'nda, Kırmızı Uyum (1908) Saint Petersburg'daki Ermitaj Müzesi'ndedir. Rus koleksiyoncu Sergey Şçukin'in siparişiyle yaptığı Dans ve Müzik panoları (1909–1910) da Ermitaj'dadır; Dans'ın ilk versiyonu (1909) New York'taki Modern Sanat Müzesi'nde (MoMA) bulunur. Aynı müzede Kırmızı Atölye (1911) de sergilenir.

Son döneminin kesik kağıt çalışmalarında asistanları kağıtları guajla boyar, Matisse bu kağıtları makasla keser ve parçalar duvara iğnelenerek düzenlenirdi. Bu işlerin başlıcaları 1947'de kitap olarak yayımlanan Jazz, Mavi Çıplaklar dizisi (1952) ve Londra'daki Tate Modern'de bulunan Salyangoz'dur (1953).

Henri Matisse, canlı ve parlak renkleri kullanarak Fovizm tarzında resimler yapan bir sanatçıdır. Sanatında genellikle insan figürleri ve doğal manzaraları konu edinir. Matisse, resimlerinde basit ve yalın bir tarz kullanır ve figürleri geometrik şekillerle tasvir eder. Sanatçının eserlerinde canlı renkler ve güçlü konturlar önemli bir yer tutar; bu sayede resimlerindeki nesneler canlı ve enerjik bir şekilde tasvir edilir. Matisse, resimlerindeki canlı renkler ve basit tasarımlarıyla modern sanatın gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Sanat hayatı boyunca birçok eser yarattı ve dünya genelinde birçok sergiye katıldı. Matisse, resim sanatının yanı sıra heykel ve diğer sanat dallarıyla da ilgilendi ve bu alanlarda da önemli eserler yarattı. Matisse, sanat dünyasına yaptığı katkılarla tanınır ve günümüzde hâlâ birçok sanatsever, canlı ve renkli resimleriyle bilinir. Temel çalışma malzemesi yağlı boya olan Matisse, yaşamının son döneminde guajla boyanmış kağıtları makasla keserek oluşturduğu kesik kağıt (papiers découpés) tekniğiyle de kalıcı eserler bırakmıştır.

Kesik kağıt tekniğinde renk önce kağıda düz ve opak (kapatıcı) katlar hâlinde sürülür, biçim ise fırçayla değil makasla çizilir. Guaj bu iş için uygundur; kuruyunca mat ve eşit bir yüzey bırakır. Bugün aynı yolu denemek için Mavi Çıplaklar'ı hatırlatan Talens Guaj Ultramarine Deep, sıcak tonlar için Winsor & Newton Designers' Gouache serisinden Spectrum Yellow ve Spectrum Red kullanılabilir. Boya Canson 1557 Light Grain Drawing Paper 200gr üzerine sürülür, kuruyan kağıt Kraf Makas 18cm ile kesilir.