Banksy

Banksy, şablon (stencil) ve sprey boyayla yaptığı politik ve ironik duvar resimleriyle tanınan, kimliği bilinmeyen, İngiltere merkezli bir sokak sanatçısıdır. Gerçek adı, doğum yeri ve doğum yılı kesin olarak bilinmez; basında zaman zaman öne sürülen isimleri sanatçı doğrulamamıştır.

1990'larda Bristol'ün graffiti çevresinde ortaya çıktığı kabul edilir. İlk işlerini sprey boyayla serbest elle yaptı; kendi anlatımına göre bir duvarı bitirmenin uzun sürmesi onu daha hızlı uygulanan şablona yöneltti. 2000'lerin başında Londra'da çalışmaya başladı ve işleri kısa sürede şehrin farklı noktalarında görülür oldu.

2005'te Batı Şeria'daki ayırma duvarına bir dizi resim yaptı, 2006'da Los Angeles'ta Barely Legal sergisini açtı. 2009'da Bristol Müzesi ve Sanat Galerisi'nde Banksy versus Bristol Museum sergisi düzenlendi. Yönettiği Exit Through the Gift Shop (2010) belgeseli En İyi Belgesel dalında Oscar'a aday gösterildi. 2013'te New York'ta bir ay boyunca her gün yeni bir iş yaptığı Better Out Than In projesini yürüttü. 2015'te Weston-super-Mare'de geçici bir tema parkı olan Dismaland'i, 2017'de Beytüllahim'de ayırma duvarına bakan Walled Off Hotel'i açtı. Bir eserin ona ait olup olmadığını Pest Control adlı kendi kuruluşu doğrular.

Banksy'nin işleri sokak sanatı ve graffiti içinde değerlendirilir. Şablonla hazırlanmış siyah figürler, kısa metinler ve çoğu zaman tek bir vurgu rengi işlerinin ortak dilidir; savaş, gözetim, tüketim ve göç gibi konuları ironiyle ele alır.

Balonlu Kız (Girl with Balloon), kırmızı kalp biçimli bir balona uzanan küçük bir kızı gösterir; ilk kez 2002'de Londra'da, Waterloo Köprüsü yakınındaki South Bank'te bir duvarda görüldü. Aynı imgenin çerçeveli bir versiyonu 2018'de Londra'daki Sotheby's müzayedesinde satıldığı anda, çerçeveye gizlenmiş bir düzenekle kısmen kesilerek parçalandı; eser bu hâliyle Aşk Çöpte (Love is in the Bin) adını aldı.

Çiçek Atan Adam (Love is in the Air), taş ya da molotof yerine çiçek demeti fırlatan maskeli bir göstericiyi gösterir ve 2000'lerin başında Beytüllahim yakınlarında bir duvara yapıldı. Brighton'daki Kissing Coppers (2004), Bristol'deki Well Hung Lover (2006) ve Mobile Lovers (2014) da bilinen duvar işleri arasındadır. Duvar işlerinin bir kısmı zamanla silindi, üzeri boyandı ya da duvarla birlikte sökülüp taşındı; bu yüzden birçoğu bugün yalnız fotoğraflarla bilinir.

Banksy, sokak sanatının en tanınmış sanatçılarından biridir; işleri politik mesajlar ve toplumsal eleştiriler içerir. Sanatı genellikle duvar resimleri ve şablon (stencil) çalışmalarından oluşur. Politik ve toplumsal konuları mizahi bir yaklaşımla ele alır; savaş, çevre sorunları, toplumsal adaletsizlikler, tüketim kültürü ve kapitalizm sık işlediği konulardır. Sıradan insanların yaşamlarına dair hikâyeleri de anlatır. Çarpıcı ve provokatif mesajları ona dünya genelinde geniş bir izleyici kitlesi kazandırmıştır. Kimliğini gizli tuttuğu ve işlerini önceden duyurmadığı için yeni bir Banksy çoğu zaman sokakta fark edildiğinde ortaya çıkar. İşleri dünyanın birçok şehrinde görülebilir ve sokak sanatının önemli örnekleri arasında kabul edilir. Temel araçları şablon ve sprey boyadır; bu yöntem hem hızlı uygulamaya hem de güçlü görsel etkiye olanak tanır.

Şablon tekniğinde görsel önce kağıt ya da karton üzerine çizilir, boyanacak alanlar kesilip çıkarılarak şablon hazırlanır; şablon yüzeye tutulup üzerine sprey boya uygulanır ve net kenarlı bir görüntü kısa sürede elde edilir. Şablon Kraf Maket Bıçağı Dar Metal ile, masayı korumak için Kraf Kesim Altlığı 45x30cm (A3) üzerinde kesilebilir. Siyah figür ve beyaz alanlar için Montana Black Sprey Boya Black ile Montana Black Sprey Boya White, Balonlu Kız'daki gibi tek bir kırmızı vurgu için Montana Black Sprey Boya Power Red kullanılabilir. Sprey boya açık havada ya da iyi havalandırılan bir ortamda, izin alınmış yüzeylerde uygulanır.