Kalem ucu, basmalı (mekanik, versatil) kalemin ya da portminin içine takılan ince grafit çubuktur ve iki ölçüyle seçilir: çap ve sertlik. Çap kalemin mekanizmasına göre sabittir; 0,5 mm'lik bir basmalı kalem yalnız 0,5 mm uç alır. Sertlik, izin koyuluğunu ve ucun aşınma hızını etkiler: H ile işaretli uçlar sert ve açık, B ile işaretli uçlar yumuşak ve koyu çizer, HB ikisinin ortasındadır.
Teknik çizimde ve ölçülü eskizde H ya da 2H gibi sert uçlar çizgiyi uzun süre ince tutar. Gölgelemede ve serbest çizimde 2B, 3B gibi yumuşak uçlar daha az bastırarak koyu ton verir; buna karşılık daha çabuk aşınır ve kağıtta elle sürtününce daha kolay dağılır.
Devamını Oku
0,3, 0,5, 0,7 ve 0,9 mm uç farkı
0,3 mm uç ince çizgi verir; küçük yazı, teknik detay ve ince tarama için kullanılır, ama sert bastırınca daha kolay kırılır. 0,5 mm yazı ile çizim arasında dengeli bir çaptır. 0,7 ve 0,9 mm uçlar daha kalın çizer ve daha az kırılır; eskiz ve hızlı not için rahattır. Örneğin Tombow MONO-WX Profesyonel Uç 0.5mm HB günlük yazıya, Tombow RG Classic Uç 0.7mm 2B daha koyu ve yumuşak eskiz çizgisine uygundur.
| Uç |
Kalem tipi |
Çap |
Sertlik |
| Tombow RG Classic |
Basmalı kalem |
0,3 · 0,5 · 0,7 · 0,9 mm |
2H'den 3B'ye (çapa göre değişir) |
| Tombow MONO-WX |
Basmalı kalem |
0,3 · 0,5 · 0,7 mm |
H, HB, 2B |
| Tombow MONO Graph MG |
Basmalı kalem |
0,3 · 0,5 mm |
HB, B, 2B |
| Caran d'Ache Technograph |
Portmin |
2 · 3 mm |
2 mm: HB, B, 2B, 3B · 3 mm: HB, 3B, 6B |
Portmin ucu: 2 ve 3 mm grafit
Portmin ucu, uç tutucu da denen portmine takılan 2 mm ve daha kalın grafit uçtur. Kalın gövdesi sayesinde bastırınca kolay kırılmaz ve kullanmadan önce uç açacağıyla ya da zımparayla sivriltilir. Sivri uç ince çizgi, yana yatırılan uç geniş ton alanı verir. Caran d'Ache Technograph Portmin Kalem Ucu 3mm HB ve 2 mm'lik Technograph Portmin Kalem Ucu 2mm 2B bu kullanıma örnektir.
Aynı H–B ölçeği ahşap gövdeli dereceli kalemlerde de kullanılır; ancak aynı derece markadan markaya ve uçtan kaleme biraz farklı koyulukta çizebilir. Karakalemde hangi derecenin ne zaman kullanıldığını Yeni Başlayanlar İçin Karakalem - Başlangıçtan İleri Seviye Ürün Önerileri yazısı anlatıyor.
İlgili Koleksiyonlar
Sıkça Sorulan Sorular
Kalem ucu kurşundan mı yapılır?
Hayır. Basmalı kalem ve portmin uçlarında kurşun yoktur; uç, bağlayıcıyla karıştırılmış grafitten yapılır. «Kurşun kalem» adı grafitle çizen kalemler için kullanılan yerleşik bir addır. Ucun ne kadar koyu çizeceğini H–B ölçeğindeki sertlik derecesi belirler.
HB ve 2B kalem ucu ne demek?
HB, sertlik ölçeğinin ortasındaki derecedir: H uçlardan koyu, B uçlardan açık çizer. 2B, B tarafında HB'den daha yumuşak bir derecedir; daha az bastırarak koyu çizgi verir ama daha çabuk aşınır.
En kalın kalem ucu hangisi?
Kalın grafit uç seçenekleri arasında portmin uçları bulunur: Caran d'Ache Technograph uçları 2 ve 3 mm kalınlıktadır, 3 mm uç HB, 3B ve 6B derecesindedir. Burada listelenen Tombow RG Classic uçlar arasında en kalın çap 0,9 mm’dir; bu çapta 2B, HB ve B derecesinde bulunur.